Coach je team 20.000 mijlen onder zee

Kritieke tijden zijn beter voor jouw organisatie. Want pas als het water te hoog dreigt te komen, word je als team gedwongen om te veranderen. Moet je bewijzen dat je kan zwemmen.

En dat lukt, zelfs in de woeligste wateren.

Maar dan raad ik aan dit veranderingsproces goed te begeleiden. Een belangrijke taak voor de team manager, die zijn mensen goed kent en bijgevolg weet hoe hij ze veilig naar beter wal coacht.

Weten wat jouw mensen drijft en hoe ze functioneren, is daarom cruciaal om de werkvloer (en dus je hele organisatie) boven water te houden. En dat doe je -gek genoeg- ver onder de zeespiegel.

Het topje van de ijsberg

Een veelgebruikte metafoor om de innerlijke mens te begrijpen, is de ijsberg. Een machtige massa die schijnbaar moeiteloos op het water drijft. En we weten allemaal dat hetgeen we daadwerkelijk zien maar het topje van die ijsberg is.

Dat topje komt overeen met ons gedrag, dus wat permanent zichtbaar is voor de anderen. Maar evengoed zit hier ons bewustzijn. Want we beseffen zelf ook heel goed wat we doen en denken overdag. We analyseren, wegen af en beslissen constant.

Elke minuut is onze geest actief bezig met waarnemingen te filteren. Sommige prikkels weerhouden we en wat we niet meteen nodig hebben, verdwijnt geruisloos onder water.

Coach je team met het Ijsbergmodel

Vlak onder de waterspiegel

En zoals zo dikwijls liggen de meest interessante dingen net daar verscholen, ónder het wateroppervlak. Ruim 90 % van de ijsberg blijft op die manier onzichtbaar. Wat zich daar afspeelt, zie je niet meteen. Je zicht is immers vertroebeld.

Hier stromen al onze gevoelens en gedachten, dromen en voorstellingen. We ervaren ze spontaan, soms bewust, soms onbewust, maar we weten wel dat ze er zijn. Zo krijg je plots een geniale ingeving voor je presentatie van volgende week. Of je focust heel hard op het positieve en het geluk lijkt nog meer naar je toe stromen.

Een gouden tip tussendoor: experimenteer met de kracht van visualisatie!

Diep in de zee

Dalen we verder af, tot diep in de zee, dan komen we de kern tegen van wie we in wezen zijn: onze identiteit. Met onze waarden, principes en diepste overtuigingen die we ons in de loop van ons leven hebben eigen gemaakt.

Onze identiteit ligt vervat in ons onderbewuste. Daarom juist is het voor de persoon in kwestie moeilijk om zelf te achterhalen wat daar allemaal zit. Wat is het precies dat onze dromen voedt en onze gedachten vormt? Welke drijfveren maken ons tot wie we zijn?

Wat onze ware identiteit constant -en ook onbewust- doet, is bevestiging zoeken in de buitenwereld van onze waarden en overtuigingen.

Vinden we die niet of te weinig terug, dan creëert dat innerlijke onrust en kunnen we zelfs blokkeren. Vinden we wel aansluiting, dan maakt ons dat evenwichtig en gelukkig.

Het is een proces dat in ieder van ons non-stop draait.

Het krachtige ijsbergmodel

Het Ijsbergmodel is voor een team manager een krachtige tool om de werkvloer succesvol te veranderen, want:

  • Je oordeelt niet over negatief gedrag. Je weet dat dit slechts het topje van de ijsberg is.
  • Je bent bereid om dieper af te dwalen en iemands waarden en overtuigingen te begrijpen.
  • Je beseft dat echte verandering begint vanuit iemands dieperliggende identiteit.

Elke mens zit weer anders in elkaar en laat maar 10 % zien van wie hij werkelijk is. Daarbij weet hij zelf niet altijd precies wat hem drijft. Als team manager erken je dit en hou je die ijsberg goed in de gaten.

En bij kritieke tijden zal je op elk niveau beweging merken bij een persoon. Want op zulke moment is hij helemaal overprikkeld.

Dat zie je al meteen aan zijn gedrag (bv. vaker afwezig zijn), maar ook aan zijn gedachten en gevoelens (bv. boos, triest, depressief). Graaf je nog dieper, dan bots je op wankelende waarden en overtuigingen (bv. laag zelfbeeld).

Als coach kan je deze persoon helpen door inzicht te geven in die dieperliggende niveaus. Door samen op zoek te gaan naar de verklaring van wat er allemaal schuilgaat onder dat topje van de ijsberg.

Een overprikkelde organisatie

Ook een organisatie kan overprikkeld geraken. En ook dat merk je aan de stroming op elk niveau. Beweging die helaas vreet aan het vertrouwen in de organisatie.

Enkele signalen die duiden op een overprikkelde organisatie:

  • Als werkprocessen dubbel worden gecontroleerd;
  • Als er op een vergadering nog weinig spontane inbreng is;
  • Als “belangrijk nieuws” al veel eerder in de wandelgangen werd verteld;
  • Als ander nieuws krampachtig wordt geheimgehouden;
  • Als er gesproken wordt over gevaren, besparen, ontwijken, opletten en zwijgen in plaats van mogelijkheden, opportuniteiten en vrije meningen;
  • Als het management geen vragen meer stelt of niet langer meer luistert.

In dat laatste geval is het écht alle hens aan dek…

Merk je in je organisatie veel stroming en beweging op? Is die lijn zoek geraakt?

Durf dan op de pauzeknop duwen en kritisch kijken naar je organisatie. Duik daarbij diep genoeg onder de zeespiegel. Wat zijn jullie bedrijfswaarden? Wat is jullie missie, jullie visie? Zorg dat die lijn weer een houvast wordt.


Ga je ermee akkoord dat kritieke tijden net voor betere resultaten zorgen? Hoe breng jij jouw mensen, jouw organisatie veilig tot verandering? Kende je het Ijsbergmodel al?

Deel jouw gedachten en ervaringen gerust met de lezers hier!

Mail me persoonlijk als je meer wil weten over krachtig team management en hoe ik je daarbij kan helpen.

Geef gerust je mening

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.